रहर वा बाध्याता आआफ्नै होलान, समय र परिस्थीले सबैमा परीवर्तको नयाँ आसा देखाउछ वा भयका आसा हरू मेटायर लैजान्छ । फरक यती मात्र हो की, कसैको सुखत सुरुवात र सुखत अन्त हुन्छ भने कसैको ठिक बिपरीत हुन्छ । यो समय पनी बडो गजबको हुदो रैछ, न कसैको बाहु बस्छ, न कसैलाई पर्खन्छ, आफ्नो रफ्तारमा गतीसील भईरहन्छ । २०,२२ मै परदेश झर्नु कसैको रहर वा ईछ्या नहुदो हो । समयको खेल भन्नु भन्दा पनी आफ्नो समाजको परीस्थीती, वातावरण र परीवारको आर्थीक अवस्था यसको मुख्य कारण रहन्छ । त्यसमाथी झन बर्तमान समयमा, मुख्य गरी युवाहरुलाई आफ्नै समाजले परदेश आउन बाट रोक्न सकी रहेको छैन । त्यसको लागी आफ्नै समाजले सजस वातावरण बनाउदै गयको छ, कसैको रहर होला कसैको बाध्याता तर समस्याको सहजीकरणमा परदेशनै समस्याको सरल उपाय निकाल्छ समाजले । आफ्नो उर्जा सील समय आफ्नो माटोमा खर्च गर्ने न वातावरण बनायो न प्रेरणानै गर्यो, गर्यो त केवल परदेशको धन, दौलथ, सुख सयल देखाउने काम गर्यो। त्यहाँको दुःखको कल्पना सम्न गर्न सिकायन । आफ्नै गाँउमा केही गर्छु भन्दा से रुपीया नपत्याई कोर्के आँखा लगाउनेहरु बिदेशको भिजा लागेको थाहा पाउदा बधाईको पात्र बनाउथे। अझ आवश्यक परे बिना धीतो तम्सुकमा सैछाप गराउछ । मतलब, अब दिन फिरे वा भीजा लाग्नुलाई प्रगती गरेको सम्झन्थे उनीहरु। साला! अघी सम्म बोझ ठान्ने हरु, ठुलो प्रगती ठान्थे त्यसलाई। आफ्नो समाजमा स्थापीत गर्नु भन्दा बिदेशीयको राम्रो ठान्ने वातावरण आफै सृजना गर्दै छै, हाम्रो समाजमा । परदेश नलागे सम्म मान्छे नगन्ने हाम्रो समाजले, सानै देखी लाहुरे हुने वा बिदेश जानेको मनो ईच्छा बिकास गरायो । यतै उत्पाद र रोजगारी आफै सृजना गर्न सहयोग र प्ररणा दिलाउन सकेन, यसको सिकार युवाहरु र हाम्रो समाज आफै भयको छ।
विस्तारै विस्तारै समाजमा पर निर्भरति तर्फ लम्कदै थियो र अहीले त्यसको गती बढ्दो छ। पैषा कमाउनेहरु शहर केन्द्रीत हुदैछन, बच्चा बच्ची पढाउने बहाना होस वा जागीरको बहाना होस। गर्न सक्ने बलीया बाङ्गा सबै विदेश तीर, खेत बारी बिस्तारै बाँझै छाड्दै छन।
विदेसको र शसरको प्रभाब ह्वाततै बढेको छ। से रुपीया कमाई न भयकाले हजारको फुर्ती लडाकै हुन्छ। गाँउमा बसेर यूरोप, अम्रीकाको फुई लगाउछ तर आफ्नै गाँउको महत्व बुझ्दैन। समाजमा सहयोग, सदभाब र भाईचारा धमीरो लाग्दै गयको समाजलेनै बुझीरहेको हुदैन वा बुझेर नबुझे जस्तो गर्या हो?
सबै कुरा नराम्रो मात्र छ भन्ने होईन, पुर्णीमाको रातमा एउटै जुनले जती उज्यालो दिन्छ, हजारै ताराहरुले त्यो दिन सक्दैनन् । कुरा के भने, काम भन्दा कुरा धेरै भय, जुन रुपमा सोचाई र जिवन स्तरमा परिवर्तन भयको छ बिकासको हीसाबले त्यो भयन फरक यै हो । तर पनी यो १०/ १५ बर्षमा गाँउले धेरै काचुली फेर्यो तर त्यो समय अनुकुल हुन सकेन, नयाँ पुस्तालाई परीवर्तनको हावाले उडायो तर गाँउलाई छुन सकेन। पैषा हुनेहरु गाँउ छोड्ने अनी काँ हुन्थो र प्रगती? यो गाँउ र समाज याँ सम्म आउनमा, देशामा चलेको माओबादीको गृहयुध्द पनी यसको मुख्य कारण पनी हो । मागे जती चन्दा दिनु पर्ने दवाब वा युवाहरुलाई आफ्नो समुहमा लैजाने कारण पनी समाज आंतकीत भा थियो। यस्तो परिस्थीतीमा जसले पनी सेफ ल्याडीङ खोजेकै हुन्छ र बिदेशीने क्रम तेसोको उपज पनी हो ।
देशको कमजोर सर्खार समस्या समाधानमा निरीह थियो भने देशको कुराजनिती बाट पिल्सीयका एउटा गाँऊका जन्ताहरुको जिवनमा कसरी असर गर्छ भन्ने एउटा उदारण थियो यो।
आज फर्केर हेर्दा, समय कसरी बित्दो रहेछ? जिवनका भोगाईहरुनै त्यसको मापन गर्ने सुचक बन्दा रहेछन, तिनै सुचकहरुले बिगतलाई यादगार बनाउदा रहेछन।
अन्तमा आफैलाई सोच्दछु ? म किन गाँऊमा अटाईन?
